Renuka

  ‘मास्टर्नी’ गीत : मनोरञ्जनको नाममा बदलिँदो सामाजिक दृष्टिकोणको प्रश्न कलालाई स्वतन्त्रता चाहिन्छ, तर स्वतन्त्रता जिम्मेवारीविहीन हुन सक्दैन। मनोरञ्जन आवश्यक छ, तर मनोरञ्जनले समाजका सम्मानित पात्रहरूको गरिमा र नयाँ पुस्ताको चेतनालाई पनि ध्यान दिनुपर्छ। किनकि गीत केही मिनेटको मनोरञ्जन हुन सक्छ, तर त्यसले निर्माण गर्ने सामाजिक धारणा वर्षौँसम्म रहन सक्छ। यही सन्दर्भमा एउटा प्रश्न उठ्छ— लोकप्रियताको दौडमा हामीले कुन सामाजिक मूल्यलाई बलियो बनाइरहेका छौँ ? गीत–संगीत मानव जीवनको अभिन्न हिस्सा हो। यसले भावना व्यक्त गर्छ, संस्कृतिको संरक्षण गर्छ र शिक्षण–सिकाइलाई समेत प्रभावकारी बनाउँछ। संगीतले मानिसको चेतन मन मात्र होइन, अवचेतन मनलाई समेत प्रभावित गर्छ। त्यसैले बालबालिका र नयाँ पुस्ताले ग्रहण गर्ने सामग्रीप्रति समाज सचेत हुन आवश्यक छ। प्राचीन दार्शनिक प्लेटो ले पनि शिक्षामा संगीतको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको बताएका थिए। उनका अनुसार संगीतले मानिसको चरित्र, भावना र नैतिक चेतनामा प्रभाव पार्न सक्छ। आधुनिक मनोवैज्ञानिक अल्बर्ट बान्डुरा को सामाजिक सिकाइ सिद्धान्तले पनि मानिसले अरूको व्यवहार ...

हाम्रा विद्यालय राम्रा   विद्यालय बनाउनु छ ?                                            रेणुका जि सी        जब सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तरको कुरा उठ्छ तब सबैको ध्यान कार्यरत शिक्षकमा पुग्छ । शिक्षकले पढाएनन् , राजनीति गरे , आफ्नो काम मात्र गरे विद्यार्थी र विद्यालयको समस्या तर्फ ध्यान दिएनन् आदि इत्यादि आरोप हमेसा शिक्षकमाथि लागिरहेको छ ।       पूर्णरुपमा यो आरोप गलत नहोला तर यो मात्र सत्य भने हुँदै होइन । यी भन्दा फरक र जटिल अवस्थाहरुसँग जुधिरहेका छन् सामुदायिक विद्यालय । यी अवस्थाहरुको गहिराइमा नपुगी सामुदायिक विद्यालयलाई हेर्ने दृष्टिकोण यस्तै सतही रहुन्जेलसम्म सामुदायिक विद्यालयको अवस्था सुधार हुन सम्भव देखिन्न । शिक्षण पेसामा आवद्ध भएको १६  वर्ष भएको छ । सबल र सफल संस्थागत विद्यालयमा ८ वर्ष शिक्षण अनुभव बटुलेर सरकारी विद्...