Renuka

मौनताको लय बोल्न नजानेर पनि होइन बोल्न नसकेर पनि होइन  छाएको छ अजिब मौनता म वरिपरी आक्रोशको आगो ओकल्ने जिब्रो आगोलाई अक्षरमा उनेर आगो लेख्ने औँला यो माटोलाई रगत चढाएर  माटोकै सुगन्ध बाँड्नेहरुलाई सलाम गर्ने हात आशाको धरहरा ढलेकाहरुको मनको बीभत्स चित्र देख्ने आँखा जबर्जस्ती जिब्रो थुतिएकाहरुको बोल्न बाँकी करुणमिश्रित विद्रोही आवाज सुन्ने कान यी सबै सबै लकडाउनमा छन् र खोज्दै आफ्ना ओठहरुको सुर मौनताको लय भित्र चुपचाप चुपचाप छन्  मौन मौन छन्  तर मौन हुनु शान्त हुनु होइन रहेछ  म देख्दै छु  मेरो मनको एकान्तवासमा  मनकै बहाबलाई टक्क रोकेर  कसैको अभिमानको पर्खाल भत्काउन शक्ति सन्चय गर्दै अग्लिदै छ एउटा नदि म महशुस गर्दै छु बारबारका प्रहारहरुलाई छातीका गहिराइमा खाँदेर भित्रभित्रै बिद्रोहका लाभाहरु सल्काएर ज्वालामुखिको तयारी गरिरहेको   म भित्रको भुमिगत पहाडको उष्णता म तैरिरहेकी छु त्यो आन्ध्र महासागर माथि जहाँ पटक पटक भाला रोपेपछी मेरो घाइते स्वाभिमानबाट बगेका रगत र जबर्जस्ती खनाइएका विषाक्त विचारहरुको नदि मन्थन भैरहेका छन्  अनि पर्खिरहेकाे छ ...

यसोधरा ! रुँदै अन्धकारले   शीत झारेपछी उज्यालिदा रहेछन् दिनहरु र त्यसरिनै उज्यालिरहेका रहेछन्   भगवानहरु , मान्छेहरु   । यसोधरा ! तिमी त्यही अन्धकार बन्यौँ , भङ्ग गर्दै मातृसुखको असिम आनन्दलाई   थोपरेरे तिम्रो छातीमाथी वियोगका आँसु र अनुत्तरित कैयन   प्रश्नहरु   डुबाएर चुर्लुम्म दुखको गहिरो सागरमा दुखकै निर्वाण खातिर निस्किए   पिता र पतिको कर्तव्य देखि बिमुख   तिम्रो अर्धाङ्ग   र कहलिए महामानव तर तिमी त यसै विलायौ जसरी बिलाए घामको पहिलो झुल्कोसँगै कैयन शीतहरु । तिमी त यसै गुमनाम भयौ जसरी गुमनाम भइरहेकाछन बत्ती मुनिका समयहरु । यसोधरा ! इतिहास विचरी बनाउन उद्द्त छ तिमी र तिमीजस्तै कैयन अनुहारहरुलाई   गोमा , सती , सीता , राधा ,   वृन्दा , द्रौपदी , गान्धारी या   याे युगकी जसाेदाबैन   यस्ता अनगिन्ती  पात्र र चरित्रहरु   पटक पटक उभिरहन्छन् कैयन प्रश्न बोकेर   मेरो मथिङ्गलमा     यो क...

भोक खाएर अघाउनु प्यास पिएर हृदय भिजाउनु  सडक ओछ्याएर सुत्नु आकाश ओडेर निदाउनु आँखाभरीका गह्रौँ सपनाहरूलाई जुत्ता बनाएर रहरका तुनाहरुले कस्दै कच्याक कुचुक कुल्चनु  र हिँडिरहनु यावत अप्ठ्याराहरु  तर  नरोकिनु यात्राहरुमा नहार्नु जिन्दगीसँग  जिन्दगीमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण जिन्दगी हुन्छ ।

पहाड   दृढ विस्वास अदम्य साहस बोकेर सदियौंदेखी अविचल उभिएको पहाडको छातिमा उम्रीएकी हुँ   आओ हावाहरु हो आओ  कति आउँछौँ आओ हुरी बनेर या हुन्डरी बनेर आओ तर सक्नेछैनौ मेरा पैतालाहरु डगमगाउन मेरा यात्राहरु खलबलाउन बरु यि स्वाभिमानी छातिमा  जब ठोक्किनेछन तिम्रा प्रहारका झोक्काहरु हठात फर्केनेछौ तिमी  जसरी फर्कन्छ  मेरी छोरीले ऎनामा  कैद गरेको सूर्य ।

मायाको रङ                                                                     रेणुका जि सी खतिवडा                                   चन्द्रपुर ४ रौतहट  कतै टाढा बसेर  किन बर्साउन खोज्दैछौ  यादहरुको वर्षात ? किन पठाइरहेका छौ मेसेन्जरका भित्ताभरी यि राता मुटुका चिन्हहरु ? उहिले पो  एक समय थियो , कतै भिडभाडमा पनि  तिमीलाई बिर्सुँलाकी भनेर तिम्रो यादको पछ्यौरीभित्र  मुटु गुटुमुटु पारेर हिंड्थेँ । एकान्तमा तिमीलाई नै सम्झी सम्झी तिमीलाईनै कल्पी कल्पी  घरी सुर्यमुखी झैँ मुस्कुराउँथे घरी लज्जावति झैँ  खुम्चन्थेँ । मेरो मनबारीको माली   तिम्रा यादहरुको फोहोराबाट  आफैलाई निथ्रुक्क भिजाइदिन्थेँ ।     जसै तिम्रो  मनबारीमा अरुनै फुलहरु फुलिरहेको देखेँ । तिमी भँवरा बनेर ति...

पैताला                                             रेणुका जि सी खतिवडा                               चन्द्रपुर ४ रौतहट    प्रत्येक बिहान सँगासँगै ब्युँझन्छन दुइजोर आँखाहरु तर ब्युँझदनैनन्  पैतालाहरु एकजोर पैतालाहरु  सुनामीको बेग बनेर  पुग्छ्न भान्छाघर,   निभाएर केहिबेर अझै सुत्ने रहर जलाउँछन स्टोभका  बर्नरहरु  चहार्दै चोठाकोठा सँगाल्छन धुलोका कणहरु धुलोका कणसंगै थन्काउँछन डस्बिनभरी,  हावासंगै उड्ने मनका रहरहरु  हतारीन्छ्न भर्न गाग्री र गाग्री जस्तै नानीका मुखहरु शान्त पार्दै प्रत्येक कोठाबाट पड्किने बन्दुकहरु, बाबैको तातोपानी चस्मा र पत्रीका  आमैका गन्थन, पुजाका लोहोटा,  ओछ्यानभरीका असरल्ल सिरक  बाँटाभरीका साना ठुला कपडा कुकरका सिटिको सिँसीँका कर्कशहरु ढिला भैसक्यो छिटोका आवाजहरु  यि सबै सबै सुन्दै सुन्दै ठिक समयमा ठिक ठि...